Tachtig jaar lang bleef het ongelooflijke verhaal van een jonge Rotterdamse verzetsstrijder verborgen. Tot schrijver John van Ierland in 2025 een boek over haar publiceert: Spitters, Emma van het verzet. Onder dezelfde naam gaat 11 oktober een grote theatervoorstelling in première in het Prinses Theater.
Dat John van Ierland het verhaal van Emma heeft opgetekend, is helemaal niet zo logisch. Hij heeft dan wel 35 boeken op zijn naam staan, maar die gaan vooral over sportonderwerpen en over de historie van zijn hometown Breda. Toch twijfelde hij geen moment toen deze geschiedenis op zijn pad kwam.
‘In 2004 presenteerde ik mijn oorlogsroman De Geest van de Vloeiweide in Breda. Na afloop liep de zaal leeg, maar één oude dame bleef zitten. Ze zei dat ze veel had meegemaakt in Rotterdam en dat ze haar verhaal met mij wilde delen. “Heeft u daar tijd voor?”, vroeg ze. Twee dagen later zat ik bij haar en haar dochter aan tafel. Drie weken later overleed ze.’
Tekst gaat verder onder de foto
Onderduiken
In mei 1940 is Emma een jonge vrouw, getrouwd met notaris Karel. Door het bombardement raakt hij zijn kantoor kwijt. Vanuit huis helpt Karel in eerste instantie Rotterdammers die hun woning door het oorlogsgeweld zijn verloren. ‘Later begon hij joodse mensen te ondersteunen. Emma keek over zijn schouder mee, zo raakte zij betrokken bij het verzet. Zij zorgde dat mensen konden onderduiken.’
Karel lijdt aan chronische bronchitis. Des te erger is het dat ook hij bij de razzia van Rotterdam in 1944 wordt opgepakt en te werk gesteld in Duitsland. Voor Emma begint dan haar zwaarste avontuur: op de fiets gaat ze naar Karel op zoek en vindt hem ook. John: ’Hij was doodziek. Emma heeft hem op het zadel gezet en de hele weg geduwd.’
Na de bevrijding gaan Emma en haar echtgenoot door met het verzetswerk. Ze speuren collaborateurs op en zetten zich in om teruggekeerde joden hun bezittingen terug te geven. Het stel adopteert ook een joods meisje, zij blijft haar enige dochter. ‘Vijf maanden later overleed Karel. Emma heeft het werk nog even volgehouden en wat lezingen op scholen gegeven, daarna hield ze zich 55 jaar stil.’
Tekst gaat verder onder de foto
Dagboeken
John zelf schreef zijn boek ook pas twintig jaar nadat Emma haar verhaal had verteld. ‘Ze heeft me destijds twee dagboeken gegeven – die liggen hier in de kluis. Daar kon ik wel wat mee, maar er zaten heel veel hiaten in. Ik moest dus veel onderzoeken.’ En dat bleek een behoorlijk lastige klus. ‘Ik heb steeds een stukje gedaan en het dan weer weggelegd. Tot ik de geest kreeg, want ik heb het toch beloofd. Uiteindelijk heb ik het afgemaakt in het kader van 80 jaar bevrijding.’
Een cast van 24 acteurs en muzikanten speelt Spitters vanaf het najaar in dertig theaters in het land. Het Prinses Theater, is een van de kleinste. ‘Maar gebouwd door een ondergedoken jood. Dat past dus heel mooi in elkaar voor de première. Het is een Rotterdams verhaal, vandaar moet het verder gaan.’
Tekst: Sandra van Steen
Fotografie: John van Ierland
Beheer toestemming
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
